★ "ସାଧବ ଝିଅ" : କବି ଡଃ ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ★
-----------------------------------------------------------
(ଧାରାବାହିକ ଭାଗ - 1)
ଓଡ଼ିଆ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରାଗତ ଐତିହ୍ୟ ସହ ନାରୀମନର ନିରଳସ ଆବେଗ ଓ ପତିପ୍ରାଣତା ମଧ୍ଯରେ ଏକ ଦୂରତ୍ଵର ସିକ୍ତ ଅନୁଭୂତିକୁ 'ସାଧବ ଝିଅ' ମାଧ୍ୟମରେ କାବ୍ୟାକୃତ କରିଛନ୍ତି ନିରଳସ ପ୍ରେମ ଓ ଆବେଗର କବି ମାୟାଧର ମାନସିଂହ। କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ 'ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ଯ' ପତ୍ରିକାର ୩୨ ବର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା ମଇ ୧୯୨୯ରେ ପ୍ରଥମ କରି ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ।
ଆଜିଠୁ ପ୍ରଥମ କରି ଧାରାବାହିକ ଭାବରେ ଏହି ଓଡ଼ିଆ ମାଟିର ଅନବଦ୍ୟ ପ୍ରାଣୀନ କାବ୍ୟର ଉପସ୍ଥାପନା ସହ ଭେଟି ଦେଉଛି ମାୟାଧର ମାନସିଂହଙ୍କ ଏହି କାବ୍ୟ "ସାଧବ ଝିଅ" । କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପଢିବାକୁ ପାଇବେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ଯାୟ ଆଉ ଆଜିର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ପଢନ୍ତୁ -
◆
"ବିଜନ ବେଳା, ବିଜନ ବେଳା
କହୁନାହୁଁ, କାହିଁ ବୋଇତ ଗଲା
ବୋଇତ ଗଲା !
ସଉଦାଗରର ସାନଝିଅ ମୁଁ
ସାତଭାଇରେ
ଶୟନ ମୋହର ହଂସୁଲି ଶେଯେ,
ସ୍ନାହାନ ମୋର ସୁବାସ ନୀରେ।
ସାତ ସାଧବର ସାତ ଝିଅ ସେ,
. ଭାଉଜ ମୋର,
ଜଣକେ ଜଣକେ କନକଶିଖା
ଜଣକୁ ଜଣକୁ କନକପୁର।।
ସାତ ଭାଉଜର ସତର କଥା,
ମୋହ ପାଇଁକି
ଜଣେ କୁଁଚିଦେଲେ ପାଟପତନି
ଆରେକ ପଚାରେ ଇଚ୍ଛା କାହିଁକି ?
ସାତ ଭାଇଙ୍କର ସାତ ବୋଇତ
କେ ଦେଖିନାହିଁ,
ମଣି-ମୁକୁତାରେ ବେପାର ଲୀଳା,
କେଉଁ ଦରିଆରେ ନ ପଡେ ଛାଇ ?
ସାତ ଭାଇ ସାତ ରାଜ-କୁମର,
ଦେବତା ପରା,
ଜଣେ ଆଣିଦେଲେ ବଉଦ ଶାଢି଼
ଆରେକ ଯାଚଇ କନକ ଝରା।
ବିଜନ ବେଳା, ବିଜନ ବେଳା,
କହିଲୁ ମୋହର କି ଦୁଃଖ ଥିଲା,
କି ଦୁଃଖ ଥିଲା !
ହାଇରେ ହାଇ, ହାଇରେ ହାଇ
ଯୁବା ସେ ଆସିଲେ ବୋଇତ ବାହି
ବୋଇତ ବାହି !
ଭାଇଙ୍କି ବନ୍ଦାଇ ଆସିଥିଲି ମୁଁ
ତୋହରି ତୀରେ
ଏଇଠାରେ ଛିଡା ହୋଇଥିଲେ ସେ,
ଦେଖି ଦୁଇ ପାଦ ଚଳିଲା କି ରେ ?
ବାଲିରେ ଲୁଚିଲା ମାଣିକ ମୁଦି,
କନକ-ବଳା,
ହାତରୁ ଖସିଲା ଫୁଲ ହଳଦୀ,
ହାତରୁ ଖସିଲା ଚାଉଳ ସରା।
ଚାହିଁପାରିଲି କି ଭଲେ ସେ ମୁଖେ,
ଲାଜେ ମରିଲି,
ଚିବୁକ ମିଶିଲା ଉରଜେ ଆସି
ପଚାରିଲି ନିଜେ 'ଏ କି ଦେଖିଲି' ?
ହସିଲେ ଭାଉଜ, ଚାହିଁଲେ ଭାଇ
ରହିଲି ଠିଆ ,
ବନ୍ଦାଣ ସରିଲା, ଚଳିଲେ ପୁରେ,
କେ କିମ୍ପା ବୁଝିବ ବାଳିକା-ହିଆ ?
ବିଦେଶୀ ଯୁବକ ଜାଣିବେ କିସ
ବାହିଲେ ତରୀ,
କାହିଁ ଗଲେ ବେଳା, କାହିଁ ଗଲେ ରେ
ତା ବିନେ କେସନେ ଜୀବନ ଧରି ?
ବିଜନ ବେଳା, ବିଜନ ବେଳା,
କହ କାହିଁ ଗଲା ବୋଇତ ବାଲା !
ବୋଇତ ବାଲା !
କେଉଁ ଧନେ ସେ ଗୋ ବଣିକ ଯୁବା
କରେ ବେପାର ?
ନାରୀ-ବୁକୁ ଘେନି କି ତା' ବେବସା,
ଭୁଆସୁଣୀ ଲୁହେ ତା କାରବାର ?
ଯେ ଦେଶେ ଯାଏ ସେ, ମୋହ ସରି ଗୋ
ସେ ଦେଶେ ନିକି,
କୁଳଝିଅ ତାକୁ ଆପଣା ମନେ
ଆପଣା ହୃଦୟ ଦିଅଇ ବିକି ?
କାହୁଁ ଆସୁଥିଲା ? ମୋ ହୃଦ ସାଥେ
କି ନେଲା ଏଥୁ ?
ଆକାଶେ, ପବନେ ଅଛ ଦେବତା
ଫେରାଇ ଆଣଁତ ଗମନ-ପଥୁ !
ଜୀବନେ ଏ କିସ ପରମାଦ ଗୋ,
ନ ଥିଲି ଜାଣି,
ହଂସୁଲି ଶେଯରେ ନ ଆସେ ନିଦ
ଆଖି ଆଗେ ଭାସେ ତାହାର ଠାଣି !
ଏତେ ଲୋକ ମେଳେ ଜୀବନ, ଏକା
ଲାଗଇ ମତେ,
ତାହାରି ପରଶ ଖୋଜଇ ଦେହ
ଭୁଜ ତା' ମୋ ଦେହ ଭିଡଁତା ସତେ !
ଶୋଇବାକୁ ଗଲେ ଆରେକ ପାଇଁ
କରଇ ଥାନ,
ନ ଆସିଲା ସେ ତ, ଆସିଲାନି ରେ
ଏକା ଏକା ମୋର ଯାଉଛି ଦିନ।
ହୋଇଛି ରଜନୀ, ଉଠିଛ ଚାଁଦ
ନାଚେ ଦରିଆ,
କାହା ପାଇଁ ମୁଁ ସାଧବ ଝିଅ
ଏକାକୀ ତୋ ତୀରେ ହୋଇଛି ଠିଆ ?
ଫେରିଯିବି ଘରେ ? କି ସୁଖ କହ
କନକପୁରେ ?
ମନର ମଣିଷ ନ ମିଳେ ଯଦି
ବୁକୁର ବେଦନା ରହେ ବୁକୁରେ ?
ସାତ ଭାଇ ମୋର ସେ ଦେଶେ ଯାଇ
ସେଇ ମାଣିକ,
ଆଣିଲେ ମାନଁତି ସାଧବ ଠିକ,
ଜାଣଁତି କେସନେ ଶେଠ ବଣିକ ।
ସେ ମାଣିକ ସତେ ମିଳେ କାହାକୁ
ମିଳେ ନାହିଁ ରେ,
କନକପୁରର ଚମକ ଦେଖି
ହୀରା-ନୀଳା ଦେଇ ତାକୁ ପାଇ ରେ ?
କେ ଅଛ ଦେବତା କହ ହେ କହ
ପାଇବା ପଥ,
ଭୁଆସୁଣୀ ଯାହା ଦେବାର ଦେବ
ରକତ ଦେଇ ମୁଁ ପାଳିବି ବ୍ରତ।
ମୋ ପରି କି ଆଉ ତରୁଣୀ କେହି
ପାଇଛି ତାକୁ?
କିପରି ଲଭିଲା ? ଭୋଗେ କିପରି ?
କହିଲେ ଦେବି ଏ ଜୀବନଟାକୁ ।
ଆଉ କେ ଯୁବତୀ ଶୁଣେ କି ତାର
ବଦନୁ କଥା ?
କିପରି ସେ ବାଣୀ ? ଅମିୟ ସେ କି ?
ଶୁଣି ଲୁଚିଯାଏ ପରାଣ-ବଥା ?
ଆଉ କେ ଯୁବତୀ ବାହୁରେ ତାର
ପଡେ କି ଢ଼ଳି ?
କିପରି ସେ ସୁଖ ଜାଣିବି ନିକି ?
ଭାବିଲେ ହୃଦୟ ହୁଅଇ ଦଳି ।
ବିଜନ ବେଳା, ବିଜନ ବେଳା
ସାଧବଝିଅର ଏ ଦୁଃଖ ହେଲା !
ମାଣିକ ଖଟରେ ବୋହିଲା ଲୁହ
କହୁନାହୁଁ କାହିଁ ବୋଇତ ଗଲା,
ବୋଇତ ଗଲା !
(କ୍ରମଶଃ) .....
- ଉପସ୍ଥାପନା : ଅମ୍ରିତେଶ ଖଟୁଆ
No comments:
Post a Comment