Showing posts with label ପ୍ରବନ୍ଧ. Show all posts
Showing posts with label ପ୍ରବନ୍ଧ. Show all posts

Saturday, March 1, 2025

ଦେଶ ନାସ୍ତି ମହୀତଳେ

ଦେଶ ନାସ୍ତି ମହୀତଳେ

ତୁଙ୍ଗ-ଶିଖରୀ, କୁଞ୍ଜ-କାନନ, ପୁଣ୍ୟ-ଜଳଧି ର ତ୍ରିବେଣୀ ସଂଗମ ଆମ ଉତ୍କଳ l ପୂତ ପୟୋନିଧି ର ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ସ ରେ ପ୍ରତିଧୂଳି କଣା ଏହାର ପତିତପାବନୀ l ଏ ସେହି ଭୂମି ଯେଉଁଠାରେ ପାଦ ପକେଇ ଶିବ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପ ମୋଚନ ହୋଇଛି ଆଉ ଚଣ୍ଡା ଶୋକ ଧର୍ମାଶୋକ ହେଇଯାଇଛି l ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ରୁ ମରାଳ ମାଳିନୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଳମ୍ବିତ ପ୍ରକୃତି ର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ l ବାରବାଟୀ ରୁ ବରୁଣେଇ ବିରତ୍ୱ ର ବୈତରଣୀ ପ୍ରବହମାନ l ଅନ୍ନ କଣିକା ଏଠି ବ୍ରହ୍ମଅନ୍ନ ନିର୍ମାଲ୍ୟ l କାଠ ଖଣ୍ଡିଏ ଏଠି ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ l

ଏ ଜାତି ର ଅତୀତ କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇ ଅସମର୍ଥ ଇତିହାସ l କୋଉଠୁ ଆରମ୍ଭ କରିବ ଏ ଜାତିର ଇତିହାସ ଲେଖା? ଇଦ୍ରଦ୍ୟୁନ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଙ୍କ ଠାରୁ ??? ନା ବିଶ୍ୱାସବାସୁ ଲଳିତା ଠାରୁ ?? ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ ପରମଂବ୍ରହ୍ମ ର ଆବିର୍ଭାବ ର ସମୟ? ଯାହାକୁ ର କଳନା କରିବାକୁ ଦେବତା ମାନେ ବି ଅସମର୍ଥ l ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଜାତକ ର ଲଗ୍ନ ରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଭାଗ୍ୟ ବି ଜଗନ୍ନାଥ l

ଏମିତି ଭୂମି କୋଉଠି ଅଛି ଯାହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସୈନିକ ନୁହେଁ ସ୍ୱୟଂ ଆଦ୍ୟା ଶକ୍ତି ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ୍ୟ କୁ ଯାଏ l ଏମିତି କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ନାହିଁ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଇକ ପୁଅ ସହ ମା'ବରୁଣେଇ ଯୁଦ୍ଧ କୁ ଯାଇ ନଥିବ l ଅକାତ କାତ ପାଣିରେ କାଳିଜାଇ ନାମ ରେ ଡ଼ଙ୍ଗା ଚାଲେ l ଯେବେ ଏ ଜାତି ର ସାହିତ୍ୟ ବିସ୍ମୁତି ର ଅତଳ ଗର୍ଭ କୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା,ସେତେବେଳେ ସିଦ୍ଧଶ୍ଵର ପରିଡା କୁ ସ୍ୱପ୍ନ ରେ କାବ୍ୟ ପକ୍ତି କହି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ର ଜୟ ଯାତ୍ରା ର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମା'ଶାରଳା l ଆଜିବି କାନ ରେ ପଡୁଛି ସେଦିନ ର କାହାଣୀ ଦୁର୍ଦସ ଯବନ ସେନାପତି କଳାପାହାଡ଼ ସବୁଆଡେ ହା ହା କାର ରଚିଥିଲା ମାତ୍ର କୋଣାର୍କ ମୁହାଣରେ ମାଠିଆ ଧରି ବୁଢ଼ୀ ତାକୁ ବୋକା ବନେଇ ଦେଲା l

ଉତ୍କଳ ର ରାଜୁଡା ଶାସନ ଆଉ ରାଜାଙ୍କ ତାଙ୍କ ସୌର୍ୟ୍ଯ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଔଦାର୍ଯ୍ୟ, ବୀରତ୍ୱ, ଗାରିମା ର ଗାଥା ଇତିହାସ ପୃଷ୍ଠା ରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରେ ଲିପିବଦ୍ଧ l
ମହାମେଘ ବାହନ ଐରଖାରବେଳ, ଲାଙ୍ଗୁଳା ନାରାସିଂହ ଦେବ, ଚୋଡଗଙ୍ଗ, କପିଳେନ୍ଦ୍ର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଯଜାତି ଙ୍କ ପ୍ରଶାସ୍ତି ଗାନ ଶତମୁଖ ଇତିହାସ ଓ ଐତିହାସିକ l 

 ଏହାର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିର୍ମ ଇତିହାସ ଘଟଣା ବହୁଳ l ରାଜା ଏଠି ରାଜା ନୁହେଁ ରାଉତ l ଏଠି ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ନୁହେଁ ଭଉଣୀ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଥ ତିଆରି ହୁଏ l  ଖାଲି ଇତିହାସ ନୁହେଁ ଭୂଗୋଳ ବି ଆମର ମହାନ ଏଇ ଉତ୍କଳ ର ଭୂଗୋଳ ଆକୁମାରୀ ହିମାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଳମ୍ବିତ ଥିଲା l ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ ର ବଶତା ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା ସେତେବେଳେ ଉତ୍କଳ ଏକମାତ୍ର  ରାଜ୍ୟ ଯିଏ ମୋର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ ର ବଶତା ସ୍ୱୀକାର କରିନଥିଲା l ସ୍ୱାଧୀନ ଉତ୍କଳ ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ମହାମେଘ ବାହନ ଐର ଖରାବେଳ l

ଅନେକ ଆମ ରାଜ୍ୟ କୁ ଗରିବ ରାଜ୍ୟ ବୋଲି କୁହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଅର୍ଥନୀତି ବେଶ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା l ଏ ସେହି କଳିଙ୍ଗ ଯେଉଁଠାରୁ ହୀରା ସୁଦୂର ରୋମ କୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିଲା ଯାହାର ସ୍ମୃତିରେ ଆଜି ବି ଓଡିଶା ରେ ଗୋଟିଏ ଜାଗା ହୀରାକୁଦ l ଆଉ ଆଜି ର ସମ୍ବଲପୁର ପ୍ରାଚୀନ ନା ହୀରାଖଣ୍ଡ l ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି କୋହିନୁର ହୀରା ସବୁଠୁ ମୂଲ୍ୟ ବାନ କିନ୍ତୁ କୋହିନୁର ଠାରୁ 200 ଗୁଣା ମୂଲ୍ୟବାନ ହୀରା ନା କଳିଙ୍ଗ ହୀରା l ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟ ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ନୂଆ ରେଳ ଧାରଣା ବିଛା ଯାଉଥିଲା ସେତେବେଳେ ଅଧିକା ଭାର ସଂଭାଳି ପାରୁଥିବା କାଠ ଆବଶ୍ୟକ ପଡିଲା ସେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ସମଗ୍ର ଭାରତ ବୁଲି ଓଡିଶା ର ଜଙ୍ଗଲ କାଠ ସର୍ବତ କୃଷ୍ଠ ବୋଲି ମତ୍ତ ଦେଲେ ଓ ରେଳ ଧାରଣା କାମ ରେ ଲଗାଇଲେ l   ଯେଉଁମାନେ ଓଡିଶା କୁ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି କୁହନ୍ତି ସେମାନେ ଜାଣିରଖିବା ଦରକାର ଯେଉଁ ଦେଶ ର ଝିଅ ସୁନା ଚାନ୍ଦ ନ ହେଲେ ଖେଳିବନି ବୋଲି ବାପା ପାଖରେ ଦାବି କରେ ସେ ଜାତି ଗରିବ ହେଲା କେମିତି?? ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ର ମାଟି ଆଡେଇ ଦେଲେ ଅମୁଲ୍ୟ ଧାତୁ ର ଅସରନ୍ତି ଭଣ୍ଡାର ସେ ରାଜ୍ୟ ଗରିବ ହେଲା କେମିତି?? ଓଡିଶା ର ନୌ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଉ ସାଧବ ପୁଅ ଗାଥା ବିଶ୍ୱ ବିଦିତ l ସୁଦୀର୍ଘ ସାଗର ପଥରେ ଜଭା ସୁମାତ୍ରା ରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାର କଥା ଇତିହାସ ରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷର ରେ ଲିପିବଦ୍ଧ l ଯାହାର ସ୍ମୁତି ଚାରଣ କରିବାରେ ଆଜିବି ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୁଏ l

ଚାରୁହମ୍ୟ ଶାଳିନୀ ଉପବନ ଶୋଭିତା ଏହି ଉତ୍କଳ ଜନନୀ l ଯାହାର ପ୍ରକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ରେ ବିମୁଗ୍ଧ ଵେଦେଶୀ ବିହଙ୍ଗ l ସପ୍ତଶଯ୍ୟା ରୁ ଶିମିଳିପାଳ, ଚିଲିକା ରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଦେଓମାଳି ରୁ ଦାରିଙ୍ଗବାଡି, ଡେବିରିଘାଟ ରୁ ଭିତରକନିକ ସବୁଠି ଲାସ୍ୟମୟୀ ପ୍ରକୃତି ରାଣୀର  ଲାବଣ୍ୟମୟୀ ରୂପ l 

କୀର୍ତି, କୃତି, କଳା,କାରିଗରୀ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ରେ ନା ଉତ୍କଳ ର ସମସାମୟିକ ଦେଶ ନା କିଏ  ଅଛି?ନା ଉର୍ଦ୍ଧରେ କେଉଁ ଦେଶ ଅଛି? ଚକ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ରୁ ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଉତ୍କଳ ନିହାଣ ସ୍ପର୍ଶ ପାଷାଣ ହୋଇଛି ପ୍ରଣବନ୍ତ l ଏ ମାଟିରେ ସୃଜନଶୀଳତା ର ଶିଳାନ୍ୟାସ ସମ୍ଭବତଃ ସେହି ବୁଢା ବଢ଼େଇ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ରାଣୀ ଗୁଣ୍ଡିଚା କୁ ଏକୋଶି ଦିନ ଯାଏ କବାଟ ନ ଖୋଲିବାକୁ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଥିଲେ l ଆଜିବି ବାରବର୍ଷର ବାଳକ ଧର୍ମପଦ ର ଶିଳ୍ପ ଚତୁରୀ ର ସ୍ଵାକ୍ଷର ବହନ କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ବାଲୁକା ଶଯ୍ୟା ରେ ଶିଳାପଦ୍ମ ଦଣ୍ଡାୟମାନ l ଓଡ଼ିଆ  ଖଣ୍ଡେ ବାଉଁଶ ନଳୀରେ ବିଦେଶୀ ଙ୍କ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ର ଯନ୍ତ୍ର ପାତି କୁ ମୂଲ୍ୟହୀନ କରିପାରେ ପୁଣି ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ର ଝଙ୍କାର ରେ ସାରା ବିଶ୍ୱ କୁ ବିମୋହିତ କରିପାରେ l ଓଡିଆ ର ଅଭଡ଼ା ଗୋଟିଏ କଣିକା କୋଟିଏ ପାପ ରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଏ l ପବନ ର ପ୍ରତିକୂଳ ରେ ପତାକା ଉତଡ଼ାଇବାର ଦୁଃଶାହସ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ହିଁ କରିପାରେ l ଚିର ଷୋଡ଼ଶୀ ଆମ ଓଡିଶୀ, ମର୍ଦଳ  କଥାରେ ପାଗେଳୀ ହୁଏ ଘୁଙ୍ଗୁର l 

ପ୍ରଥମ ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ ରାଜ୍ୟ ଏଇ ଉତ୍କଳ l ସମୃଦ୍ଧ ଏହାର ଭାଷା ସୁଦୃଢ ଏହାର ସାହିତ୍ୟ l କବି ସମ୍ରାଟ ଙ୍କ ଠାରୁ କବି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଲ୍ଲୀକବି ଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରକୃତି କବି ପ୍ରଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଙ୍କ ଲେଖନୀ ଚାଳନାରେ ଆଜି ଓଡିଶା ସାହିତ୍ୟ ଆଜି ଶିଖର ମଣ୍ଡିତ l ଉତ୍କଳମଣି,ଉତ୍କଳ ଗୌରବ,ଉତ୍କଳ ଘଣ୍ଟ,ଉତ୍କଳ ବାଶ୍ଚସ୍ପତି,ପ୍ରବୃତି ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତର ଅନିର୍ବାପିତ ଦୀପଶିଖା l "ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ " "ରସକଲ୍ଲୋଳ"  "ପ୍ରଣୟବଲ୍ଲରୀ"  "ବିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି "ଇତ୍ୟାଦି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଆକାଶ ର ଅମଳିନ ଜ୍ୟତିସ୍କ l 

ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିବା କଷ୍ଟ l କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିବ?ପାଲା କୁ ଦାଶ କାଠିଆ କୁ ଘୋଡା ନାଚକୁ ନା ଗୋଟିପୁଅ କୁ ? ସଂଚାର କୁ ନା ସଙ୍କିର୍ତନ କୁ??କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିବ ମୟୁରଭଞ୍ଜ ର ଛଉ କୁ ସମ୍ବଲପୁର ର ଡାଲଖାଇ କୁ ଗଞ୍ଜାମ ର ରଣପା କୁ?? କାହାକୁ ସୁନ୍ଦର ବୋଲି କହିବ ସୋନପୁରୀ ପାଟ କୁ ନା ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ କୁ?? କାହାକୁ ସୁନ୍ଦର ବୋଲି କହିବ ପିପିଲି ଚାନ୍ଦୁଆ କୁ ନା ରଘୁରାଜପୁର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କୁ? କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିବ? କଟକ ର ତାରକାଶୀ କୁ? ନୀଳଗିରି ର ପଥର ବାସନ?କୁ ନା କଣ୍ଟିଲୋ, ବାଳକାଟୀ ର ପିତଳ ବାସନ କୁ?? କାହାକୁ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କହିବ ବାରିପଦା ମୁଢି କୁ ନାଁ କେନ୍ଦୁଝର ବଡି କୁ? କଟକ ଦହିବରା କୁ ନାଁ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ରସାବଳୀ କୁ? ଢେଙ୍କାନାଳ ବରା କୁ ନା ଭୁବନେଶ୍ୱର କୋରାଖଇ କୁ? ପୁରୀ ରାବିଡି କୁ ନା ଚିଲିକା ଚୁଙ୍ଗୁଡ଼ି କୁ? ନିମାପଡା ଛେନାଝିଲ୍ଲୀ କୁ ନୟାଗଡ଼ ଛେନା ପୋଡ଼ କୁ?? କାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିବ ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରା କୁ ବରଗଡ଼ ଧନୁ ଯାତ୍ରା କୁ?? କାହାର ଦେଶ ପ୍ରୀତି କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିବ ବକ୍ସି ର? ବିର୍ସା ର? ନା ବାଜି ର? ସବୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁ ସାଉଁଟି ସଗର୍ବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଆଉ ଉତ୍କଳ l 

ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଏ ରାଜ୍ୟ ର ଗାରିମା l ଅଲୌକିକ ଏ ମାଟିର ଗାରିମା
ଅବ୍ୟକ୍ତ ଏହାର କଥା l ଅସରନ୍ତି ଏହାର ଗାଥା l ଯାହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯାଇ ପୁରାଣ ପରାସ୍ତ ଆଉ ସାହିତ୍ୟ ଶବ୍ଦ ହୀନ l ଅନନ୍ତ କୋଟି ପ୍ରଣାମ ସେହି ମହାମନୀଷୀ ଙ୍କୁ ଯିଏ ଉଦ୍ଦାତ କଣ୍ଠ ରେ ଗାଇ ଥିଲେ "ଉତ୍କଳସ୍ୟ ସମଦେଶ ଦେଶ ନାସ୍ତି ମହୀତଳେ...."
    
                          ( ତେଜସ୍ୱ ତ୍ରିପାଠୀ )

Wednesday, August 4, 2021

● ବୃକ୍ଷ , ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ●

ବୃକ୍ଷ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସଭ୍ୟତା ;
                   ✍ ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ 

ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ବୈଚିତ୍ର୍ୟମୟୀ ସୃଷ୍ଟି ବିବିଧବର୍ଣ୍ଣା,ଚିର ଆହ୍ଲାଦିନୀ, ରୂପ-ରସ ଗନ୍ଧର ପ୍ରାଣସ୍ପର୍ଶୀ ଝଙ୍କାରରେ ସଦା ଚଳଚଞ୍ଚଳ।ପ୍ରକୃତିରାଣୀ ତା'ର ଅଭିନବ ରୂପ ପସରାର ସମ୍ମୋହନରେ ସମଗ୍ର ଜୀଵ ସତ୍ତାକୁ ଦେଇଛି ଅଫୁରନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ବଞ୍ଚିବା ବଢିବାର ରାହା। ଦିଗନ୍ତ ବିସ୍ତାରି ମହୋଦଧିର ନୀଳ ବୀଚିମାଳା , ବୃକ୍ଷ-ଲତା , ଗୀରି-ବନାନୀ ,କଳ କଳ ନାଦିନୀ ସ୍ରୋତସ୍ୱିନୀ ର ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱର ,ସବୁଜ ସୁଷମା ବିମଣ୍ଡିତ ଧରିତ୍ରୀ ମାତାର ପ୍ରାଣସ୍ପର୍ଶୀ ସମ୍ଭାର ସମଗ୍ର ଜୀବ ଜଗତ ଉପରେ ଢାଳି ଦେଇଛି ମମତାର ମଧୁଝର ସ୍ୱରୂପ ଆଶିଷର ଅମୃତ ଧାରା । 

 ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ଭାଷାରେ -

        ବିଶ୍ୱ ଦେଖ ମଧୁମୟ ରେ ଜୀବନ
                                ବିଶ୍ୱ ଦେଖ ମଧୁମୟ
       ମଧୁର ଝରଣ କରିବ ହରଣ
                  ତୋ ପାପ ମରଣ ଭୟରେ ଜୀବନ
                       ତୋ ପାପ ମରଣ ଭୟ  ॥

ବିଭିନ୍ନ ସଭ୍ୟତା ର ପୃଷ୍ଠ ଭୂମି କୁ ଅବଲୋକନ କଲେ ଦେଖାଯାଏ ସବୁଠି ପ୍ରକୃତି ମାତାର ଗୁଣଗାନ କରା ଯାଇଛି ।କାଷ୍ଠ ,ତରୁ ,ତୃଣ,ପାଷାଣ ଭିତରେ ଦେଵ ସତ୍ତାର ଅନୁଭବକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। 
           
       ବିଜ୍ଞାନର ଚରମରେ ପାଦ ଥାପିଥିବା ମଣିଷ ଭିତରେ ଆଜି ସେହି ପ୍ରକୃତି ପ୍ରେମର ବାସ୍ତବତା ନାହିଁ । ଯେଉଁ ବେଦ-ଉପନିଷଦର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଆମେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସେହି ନୀତି-ନିୟମକୁ ମଣିଷ ଆଜି ଅଣଦେଖା କରିଛି । ସୃଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ୱର ଚରମ ନିର୍ଯ୍ୟାସ ଉପରେ ଆମ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଆଜି କିନ୍ତୁ ଆମ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭରଷାର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ। ଯେଉଁ ପ୍ରକୃତି ଆମର ପ୍ରାଣ ସତ୍ତାର ପରିପୁରକ ସେ ଆଜି ମଣିଷ ଠାରୁ ବିଶ୍ୱାସ ହରା ହୋଇ ଗୁମୁରି କାନ୍ଦୁଛି । ବସ୍ତୁବାଦୀ ଦୁନିଆର ଚାକଚକ୍ୟ ଭିତରେ ମଣିଷ ବୁଡିରହି ଭୁଲି ଯାଇଛି ଆମ ଧର୍ମ ଦର୍ଶନର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ।ଯେଉଁ ପ୍ରକୃତି ତଥା ବୃକ୍ଷ ଆମ ମଣିଷ ଜୀବନକୁ ପରିପୁଷ୍ଟ କରେ ସେ ଆଜି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧହନରେ ନିଷ୍ପେସିତ ହୋଇ ଆମ କୁକର୍ମକୁ ଅବଲୋକନ କରୁଛି । ମଣିଷ ଆଜି ଜ୍ଞାନ ଗାରିମା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ,ଜଳ ସ୍ଥଳ ଆକାଶ ମହାକାଶ ବିଜୟ ର ମହନୀୟତା ରେ ନିଜର ସାର୍ଥକତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ବେଳେ ସମୟ ଆଜି ତାକୁ ଏମିତି ଏକ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଦୁନିଆକୁ ଠେଲି ଦେଇଛି ତାହା ଆଜି ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ , ଅକଳ୍ପନୀୟ , ଅଚିନ୍ତନିୟ। 
       
         ମଣିଷ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ  ସଦାସର୍ବଦା ବୃକ୍ଷ ଛେଦନ କରି ପ୍ରକୃତି ମାତାକୁ ବିକଳାଙ୍ଗ କରିବାକୁ ପଛାଉନାହିଁ। ଯେଉଁ ବାୟୁର ଅମୀୟ ସ୍ପର୍ଶରେ ଶରୀର ଗଢ଼ା ସେ ଆଜି ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇ ନିଜର ସ୍ଵକୀୟ କର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛି । ଜୀବନର ଅନ୍ୟ ନାମ ଜଳ ବୋଲି ଯାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ସେ ଆଜି କିଂକର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିମୁଢ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ର କୁକର୍ମ କୁ ନିରବ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବେ ଅନୁଭବ କରୁଛି । ସହରୀ କରଣ ନାମରେ ପ୍ରତିଦିନ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ କାଟି କଂକ୍ରିଟ ଜଙ୍ଗଲ ତିଆରି କରି ମଣିଷ ଆଜି ତାର ହଜାର ଦିନରେ ହଜାର ଶିଳ୍ପର ସ୍ବପ୍ନକୁ ସାର୍ଥକ କରୁଛି । ତେଣୁ ଏସବୁର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ଆଜି ପୃଥିବୀକୁ ମଣିଷ ବିଷବଳୟକୁ ଠେଲି ଦେଇଛନ୍ତି ।ବୈଜ୍ଞାନିକ ମତ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ସମାନ ଓ ବିପରୀତ କ୍ରିୟା ରୂପେ ଆଜି ମଣିଷ ଭୋଗୁଛି ତାର ଅପରିଣାମ ଦର୍ଶିତାର ଫଳ । ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱ ତାପନ (global worming) ନାମରେ ମଣିଷ ନିତିଦିନିଆ ଜୀବନରେ ପରିଚିତ ହୋଇଗଲାଣି।

                      ବିଶ୍ୱ ତାପନର ଭୟାବହତା ଆଜି ସାରା ପୁଥିବୀ ପାଇଁ ଏକ ବିରାଟ ଆହ୍ଵାନ ରୂପେ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି ।ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆଜି ଜୀବକୁଳ ସନ୍ତାପିତ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିସ୍କୃତ ଅତି ବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମିକୁ ଅବଶୋଷ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି ନିର୍ମିତ ଓଜୋନ ସ୍ତର ଆଜି ଦୁର୍ବଳ ଓ ଛିଦ୍ରମୟ ହୋଇ ଯାଇଛି।ଏହା କେବଳ ବୃକ୍ଷ କଟାରୁ ପ୍ରକୃତିର କୋପ ସ୍ୱରୂପ ବନ୍ୟା ବାତ୍ୟା ଝଡ଼ ସୁନାମି ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଗିରଣ ଭଳି ନାନା ପ୍ରକାର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଭୟାବହତାକୁ ଆଜି ମଣିଷ ମର୍ମେ ମର୍ମେ ଉପଲବ୍ଧି କରୁଛି। ପୃଥିବୀ ର ୭୦ ଭାଗ ଜଳରାଶି ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବ ସେଥିରେ ତାର ଏକ ବିରାଟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହେବ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହର ତିଳେ ମାତ୍ର ଅବକାଶ ନାହିଁ। ଜଙ୍ଗଲ  ପରିବେଶ ଏକ ଉତ୍ତମ ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏବେ କିନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଓଲଟି ଯାଇଛି ଏହି ପରିବେଶର ମାନଚିତ୍ର । ଯାହା ବିଶ୍ୱ ତଥା ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ ବିରାଟ ଆହ୍ୱାନ। ଅମ୍ଳବର୍ଷା ଫଳରେ ଜଳଜ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଘୋର ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି । ପୃଥିବୀରୁ କେତେକ ଜୀବଜନ୍ତୁ ସମୂଳେ ବିନାଶ ହୋଇଛନ୍ତି ।

                              ଜଳବାୟୁ ର ଅନିୟମିତତା ପାଇଁ ନୂଆ ନୂଆ ଭୁତାଣୁ ମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ସେମାନଙ୍କର ସଂହାର ଲୀଳା ଆରମ୍ଭ କରି ଦେଇଛନ୍ତି । ଆଜି ଅଦୃଶ୍ୟ ଭୁତାଣୁ ଭୟରେ ମାନବ ସଭ୍ୟତା ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି । ପ୍ରତିଦିନ ମଣିଷ ଜୀବନରେ ମୃତ୍ୟୁର ତାଣ୍ଡବ ଲୀଳା ଜାରି ରହିଛି । ବିଜ୍ଞାନ ଆଜି ହାତ ଟେକି ଦେଇଚି ଏହି ବିଭୀଷିକାକୁ , କେବଳ ଅନ୍ତର୍ଦହନରେ ଜଣିବା ଛଡା ଆଉ ଅନ୍ୟ ପନ୍ଥା ନାହିଁ । ପ୍ରକୃତି ଆଜି ସତେ ଯେମିତି କଡ ଲେଉଟାଇ ବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ମାନବର ମନମୁଖି ଦମନ ଲୀଳାର ଚରମ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଉଛି । ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟାର ଵିବିଦ୍ଧ ପ୍ରୟୋଗରେ ମଣିଷ ଯେ କେଉଁ କାଳ କୋଠରୀର ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ନିଜକୁ ହଜାଇ ଦେଇଛି ତାହାକୁ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିଲାଣି । ମଣିଷ ନିଜର ବିଶ୍ବବିଜୟୀ ଭାବନାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବାକୁ ଯାଇ ନିଜର ସର୍ବନାଶକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି । । 

                   ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟ ଏହି ସମସ୍ୟା କୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟସ୍ତ । 

       ମଣିଷ ନିଜକୁ ନିଜେ ଏକ ବିଷବଳୟକୁ ଚାଲିଯାଇଛି । ଟିକେ ମୁକ୍ତ ବାୟୁ ପାଇଁ ଚିତ୍କାର କରୁଛି ,ଟିକେ ଭଲପାଣି ପାଣି ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଛି , ରୋଗ ମୃତ୍ୟୁର ଉପତ୍ୟାକାରେ ଠିଆ ହୋଇ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଛି । ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ ଜାରି ରଖିଛି। 

          ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ହିଁ ବୃକ୍ଷଲତାରେ ସୁଶୋଭିତ ହେବ ଏଇ ପୃଥିବୀ । ଭୋକ ଭୁତାଣୁର ଭୟର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ରହି ପୁଣି ଗଢିବା  ଆମେ ଆମର ସ୍ବପ୍ନ ନୀଡ଼ ଓ ସୁନ୍ଦର ସଭ୍ୟତା। ବିଶ୍ୱ ତାପନର ଚରମ ଅଭିଶାପରେ ଆଜି ଆମେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ କାଳାତିପାତ କରୁଛନ୍ତି ତାକୁ ଦୁରେଇ ଦେଇ ସୁନ୍ଦର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତର ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିବା । ସୁନ୍ଦର ସୁସ୍ଥ ପୃଥିବୀ ଗଠନରେ ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ଆଗେଇ ଆସିଲେ ଆମକୁ ଆଉ ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ କାଳାତିପାତ କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ । ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆମକୁ ଟିକେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଅମ୍ଳଜାନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଆଜି ମଣିଷ ନିହାତି ଜାଣି ପାରୁଛି ଏହି ଅମ୍ଳଜାନ କଣ ଓ କଣ ଏହାର ଉପାଦେୟତା । ଜଗତିକରଣ ନାଁରେ ଆମେ ଆଜି ଯେଉଁ ଦୁର୍ଦିନକୁ ଆବାହନ କରିଛନ୍ତି ତାର ନାଗଫାସରୁ ମୁକ୍ତି ହୋଇ ସୁନ୍ଦର ସୁଷ୍ଟ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବା । ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଞ୍ଚିବା ବଢ଼ିବାର ସାର୍ଥକତାକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବା । ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ନଗରର ଜନପଦ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ବୃକ୍ଷଲତାରେ ହସାଇଵା ପାଇଁ ସତଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିବା , ତେବେ ଯାଇ ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତାରିଫ କରିବ । ସର୍ବ ଶେଷରେ ସେହି ପ୍ରକୃତିରାଣୀ ନବୀନ ରୂପ ସମ୍ଭାର ନେଇ ଏକ ସୁସ୍ଥ ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ିବ ଏବଂ ମଣିଷ ତଥା ଜୀବଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ସାଧନ ହେବ ।  
          --------◆●◆-------
ବେଗୁନିଆପଡା ବ୍ଳକ୍ ,ତିରିଡ଼ା, ଗଞ୍ଜାମ ।

Saturday, January 30, 2021

#ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ

#ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ_ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର_ଭାରତର_ଗ୍ରାମ୍ୟ_ଜୀବନ     
- - - - - - - - - -  ✍ ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ

     ଆବାହମାନ କାଳରୁ ଗାଆଁ   ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରର ଗାରିମାମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ।  ସାମଗ୍ରିକ ସଂସ୍କୃତିସଂପନ୍ନ ବିବିଧତାରେ ଏକତାର ଆବାହନୀ ମନ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଟିଏ ଥିଲା ଭାରତ  । ଭାରତ ପରାଧୀନତାର ଶିକାର ପରେ ଏହି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରୁ ହିଁ ଉଠିଥିଲା ସ୍ବଧିନତାର ସ୍ବର । ବହୁ ପାଇକ ଏଥିପାଇଁ ବଳୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଧର୍ମ ପରାୟଣ ଓ ଇଶ୍ବର ବିଶ୍ବାସୀ ଭାରତର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା ଭାଗବତ ଘର , ରାଜା ମାନେ ଥିଲେ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରେମୀ । ରାଜ ଦରବାରରେ ବହୁ ପଣ୍ଡିତ ତଥା କବିଙ୍କ କବିତା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲା ସେଥିରେ ସାଧରଣ ଜନଜୀବନଙ୍କ କଥା ପହଞ୍ଚି ପାରୁଥିଲା ଏବଂ ତାହା ସମାଧାନ ହେଉଥିଲା । ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗାଁର ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ଥିଲା । ଭାଇଚାରା ଥିଲା  । ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଆଦର ଥିଲା। 

         ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନ ବହୁମାତ୍ରାରେ ଉନ୍ନତ ଓ ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରିଛି ବୋଲି ଶାସକ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବାସ୍ତବତା ନାହିଁ  l ପ୍ରାକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ l କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛି ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରା । ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସ୍ବର୍ଶରେ ଗ୍ରାମୀଣ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ  । କୂଳ ବେଉସା ଧିରେ ଧିରେ ହଜୁଛି । ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନପତ୍ର ପାଇଁ  ବର୍ତ୍ତମାନ ଅର୍ଥ କାରବାର ହେଉଛି  । କୃଷକ ପ୍ରତି ଅବହେଳା ଏବେ ଚରମ ସୀମାକୁ ଗଲାଣି । ଲକ୍ଷ୍ୟାଧିକ ଟଙ୍କାର ବୈଷୟିକ ଉପକରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚାଷି ବୋଲାଉଚି  । ଭାଗଚାଷି ତାର ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାପ୍ୟ ପାଇ ପାରୁନି । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳକୁ ଗମନାଗମନ ସୁବିଧା ଏବେବି ଅପହଞ୍ଚ । ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଚାଲିଛି ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଭାରତ ଏକ ଗ୍ରାମବହୁଳ ଦେଶ l ଗ୍ରାମ ସମୂହର ବିକାଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଦେଶର ବିକାଶ।ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ  କେବଳ ହଟିଚି  ସେଦିନରେ  ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ କୁସଂସ୍କାର । ଶୋଷଣର ଭୟାବହତା ଆଜିବି ଜୀବିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନରେ ।
        
      ଅଧିକନ୍ତୁ ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଶିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ନୁହେଁ l କୃଷି, ଶିକ୍ଷା,ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ,ଗମନାଗମନ,  ପରିବହନ, ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା  ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଶାନୁରୂପ ଉନ୍ନତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ  l ସ୍ୱାଧୀନତା  ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ବରାଜ ଆଜି ସ୍ୱପ୍ନାତୀତ l 

    ଅତଏବ ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ସଂସ୍କୃତିର ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ଲାଗିଛି l ଦେଶର ବିଭାଜନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ମଧ୍ୟ ବିଭାଜନ ହେଇଛି । ସିଂହଭୂମୀ, ଖରସୁଆଁ, ଷଢେଇକଳା ଆଜି ବିଛିନ୍ନ ଓଡିଶାରୁ  । ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟତା ସହରାଭିମୁଖୀ । ସ୍ବାଭିମାନ ଆଜି ବନ୍ଧା ପଡିଯାଉଛି  ଶାସକର ମଦମାଂସ ଆସରରେ ଯାହାକି ପୂର୍ବେ ନଥିଲା । 

   ସର୍ବୋପରି ସ୍ବାଧୀନତା ଆମେ ପାଇଚେ କିନ୍ତୁ  ହରେଇ ଚାଲିଛେ ଆମ ସଂସ୍କାର ,ସଂସ୍କୃତି , ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ । ବେଳୁ ଯତ୍ନବାନ ନହେଲେ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଜନ୍ମଭୂମି ଗ୍ରାମ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର କରାଗାରରେ ପୁଣି ପରାଧିନତା ବରଣ କରିବ  । 
      -------×------- 
ବେଗୁନିଆପଡା ବ୍ଳକ୍, ତିରିଡ଼ା , ଗଞ୍ଜାମ ।
    7984259080

Friday, December 18, 2020

■ ମନର ମୂଳେ ଏ'ଜଗତ ■

"ମନର ମୂଳେ ଏ ଜଗତ"

ଆମେ ଅର୍ଥାତ୍ ମଣିଷ ମାନେ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ।  ସମାଜ ଭିତରର ନୀତି ନିୟମ ସବୁ ଆମେ ତିଆରି କରୁ ଯାହାକି ସମାଜରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଆମ ମନର ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାର ବା କାମର ନକରାତ୍ମକ ବା ସକରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଥାଏ । ଯଦି ମନ ସବୁବେଳେ ସକରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ରହେ ତାହେଲେ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ। 

          ଏହି ଧାରାରେ "ମନ" ମୁଖ୍ୟ ଭୁମିକା ନିର୍ବାହ କରେ । ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ହେଉ କି ଐତିହାସିକ କାହାଣୀ ଅବା ସାମାଜିକ କାହାଣୀ ସବୁଠି ମନର ଉପସ୍ଥିତି ରହିଛି।  ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ମନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତଥା ସକାରାତ୍ମକ ଧାରାରେ ଧର୍ମାଶୋକ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଛନ୍ତି । ଦୁର୍ଯ୍ଯୋଧନ ଓ ଶକୁନିର ନକରାତ୍ମକ ଧାରା ପାଇଁ ଆଜି  ସମାଜ ସେମାନଙ୍କୁ ଖଳନାୟକ ବୋଲି କହୁଛି । ଏଭଳି ଅନେକ କାହାଣୀ ଆମକୁ ଅନେକ ଶିକ୍ଷାଦିଏ କିନ୍ତୁ ମନ ଯେଉଁଭଳି ଗ୍ରହଣ କରିବ ବା ପାଳନ କରିବ ସେହି ହିସାବରେ ସମାଜ ଉପକୃତ ହେବ । 

           ମନ ହିଁ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ମନ ସ୍ଥିର କରି ବୈଜ୍ଞାନିକ ତାର ସଫଳତା ହାସଲ କରେ ଏବଂ ସନ୍ୟାସୀ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ । ଏଣୁ ମନର ମୂଳେ ହିଁ  ଏଜଗତ ତିଷ୍ଠିଛି।  

   ✍ ଜିନି ପଟ୍ଟନାୟକ, ଗଞ୍ଜାମ

Sunday, November 8, 2020

☘ ପଞ୍ଚୁକ ☘


ପଞ୍ଚୁକ :   ✍ ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ ,ଗଞ୍ଜାମ 

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶେଷ ପାଞ୍ଚଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମ ପବିତ୍ର ଦିବସ I ଏହି ପଞ୍ଚକରେ ତେତିଶ କୋଟି ଦେବତା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସନ୍ନିକଟ ହୋଇଯାନ୍ତି I ଏହି ସମୟରେ ଏକଲକ୍ଷ ତୁଳସୀପତ୍ର ଚଢାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜାକଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନକରନ୍ତି I “ ସର୍ବଦେବ ନମସ୍କାରଃ କେଶବଂ ପ୍ରତିଗଚ୍ଛତି I” ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ଇପ୍ସିତ ବର ପ୍ରଦାନକରନ୍ତି I ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ତୁଳସୀ ଦଳ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ମୋତି ହୋଇଯାଏ I ପାଞ୍ଚଦିନ ଗୋବିନ୍ଦ ନାମ ସ୍ମରଣକଲେ ଅକ୍ଷୟପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିହୁଏ I “ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋବିନ୍ଦ ହରେ ମୁରାରେ ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋବିନ୍ଦ ମୁକୁନ୍ଦକୃଷ୍ଣ / ଗୋବିନ୍ଦ ଗୋବିନ୍ଦ ରଥାଙ୍ଗ ପାଣେ ଗୋବିନ୍ଦ ଦାମୋଦର ମାଧବେତି I” ଭାଗବତ ଏବଂ ଗୀତା ପାଠ କରିବା ବିଧେୟ I ଏହିସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେହ ଗୀତାର ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ପାଠକରି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବ । ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ ମତେ:
“ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସି ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଯସ୍ତୁଗୀତାଂ ପଠେନ୍ନରଃ
ତସ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଫଳଂ ବକ୍ତୁଂ ମମଶକ୍ତି ର୍ନ ବିଦୀତେ
ଗୀତାୟାସ୍ତୁ ସମଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭବିଷ୍ୟତି
ସର୍ବ ପାପହରା ନିତ୍ୟଂ ଗୀତୈକା ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ
ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତସ୍ୟାପି ଶ୍ରବଣଂ ଯଃ ସମାଚରେତ୍
ସର୍ବପାପ ବିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପରଂ ନିର୍ବାଣ ମୃଚ୍ଛତି I”

ଏହିପାଞ୍ଚଦିନକୁ ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ କୁହାଯିବାର ପୌରାଣିକ ରହସ୍ୟ ହେଉଛି – ବାଣ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶାୟିତ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ରାଜଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷଧର୍ମ, ଦାନଧର୍ମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ I ଏଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶ୍ରୀବାସୁଦେବ କହିଲେ ଆପଣ ଧନ୍ୟ I ଧର୍ମର ଗୂଢ଼ ରହସ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି I କାର୍ତ୍ତିକ ଏକାଦଶୀଦିନ ତମେ ଜଳର ଯାଚନା କରିଛ I ଅର୍ଜୁନ ବାଣର ବେଗରେ ଗଙ୍ଗାଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ, ଯଦ୍ୱାରା ତମର ତନ, ମନ, ପ୍ରାଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା । ଏଣୁ ଆଜିଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚଦିନ ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଜଳ ଅର୍ଘଦାନ କରିବେ – ସେମାନେ ମୋତେ ତୃପ୍ତ କରିବେ I ଏହା ହେଉଛି ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ – ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଳିତ ହେବ I ବ୍ରତଧାରୀ ସବ୍ୟ ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବେ I ଏହିଭୀଷ୍ମ ତର୍ପଣ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକେ କରିପାରିବେ I ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି-
“ ସତ୍ୟବ୍ରତାୟ ଶୁଚିୟେ ଗାଙ୍ଗେୟାୟ ମହାତ୍ମନେ
ଭୀଷ୍ମାୟୈତଦ୍ ଦଦାମ୍ୟର୍ଘ୍ୟ ମାଜନ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣେ I”
ଆଜନ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନକର୍ତ୍ତା ପରମ ପବିତ୍ର ସତ୍ୟବ୍ରତ ପରାୟଣ ଗଙ୍ଗାନନ୍ଦନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନେକ ଏହି ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି । ସନ୍ତାନହୀନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଭୀଷ୍ମପଞ୍ଚକ ପାଳନୀୟ- ଏକଥା ପଞ୍ଚକରେ ଅର୍ଘ୍ୟଦାନ ମନ୍ତ୍ରରୁ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ I ଅର୍ଘ୍ୟଦାନ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି-
“ବୈୟାଘ୍ୟପଦ ରୋତ୍ରାୟ ସାଙ୍କୃତ ପ୍ରବରାୟ ଚ
ଅପୁତ୍ରାୟ ଦଦାମ୍ୟେତ ଦୁଦକଂ ଭୀଷ୍ମ ବର୍ମଣେ
ବତ୍ସନାମବତାରାୟ ଶନ୍ତନୋ ରାତ୍ମଜାୟ ଚ
ଅର୍ଘ୍ୟଂ ଦଦାମି ଭୀଷ୍ମାୟ ଆଜନ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣେ I”
ଯାହାଙ୍କର ବ୍ୟାଘ୍ରପଦ ଗୋତ୍ର ଏବଂ ସାଂକୃତ ପ୍ରବର, ସେହିପୁତ୍ର ରହିତ ଭୀଷ୍ମବର୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହିଜଳ ଦେଉଛି I ବସୁମାନଙ୍କ ଅବତାର, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆଜନ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମୁଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଉଛି I ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ସୁଗନ୍ଧଚନ୍ଦନ, କୁଙ୍କୁମଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପୂଜନ କରିବ I ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର “ଓଁ ନମୋ ବାସୁଦେବାୟ ” ବା ଷଡାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର “ ଓଁ ରାମାୟନମଃ, ” ଶହେ ଆଠବାର ଜପ କରିବ I ବ୍ରତକାଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବ I କାର୍ତ୍ତିକ ପୌଷମାସୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନ୍ୟୁନ ପକ୍ଷେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ବ୍ରତ ଉଦ୍ ଯାପନ କରିବ । ଏହି ପଞ୍ଚକରେ ପାଞ୍ଚଦିନ ଯାକ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ । ପଞ୍ଚକର ପ୍ରଥମଦିନ ହେଉଛି ବଡ ଏକାଦଶୀ I ଆଷାଢ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭଗବାନବିଷ୍ଣୁ ଶଙ୍ଖାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ I ଅତଃ ସେହିଦିନ ଠାରୁ ଚାରିମାସ କାଳ ଭଗବାନ କ୍ଷୀରସାଗରରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି I ଚାର୍ତୁମ୍ୟାସ୍ୟା ପରେ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି I ଏହିକାରଣରୁ ବୈଷ୍ଣବମାନେ “ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଗୋବିନ୍ଦ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ କମଳାକାନ୍ତ ତୈଲୋକ୍ୟ ମଙ୍ଗଳଂ କୁରୁ”
ମନ୍ତ୍ରୋଚାରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରାନ୍ତି I ହେ ଗୋବିନ୍ଦ ! ଉଠନ୍ତୁ, ଉଠନ୍ତୁ, ହେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ! ଉଠନ୍ତୁ I ହେ କମଳାକାନ୍ତ ! ନିଦ୍ରା ତ୍ୟାଗକରି ତିନିଲୋକର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ I ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି- “ ଏହି ଏକାଦଶୀକୁ ପ୍ରବୋଧିନୀ ଏକାଦଶୀ କୁହାଯାଏ I 
ଏହି ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ ରହିବା ହଜାରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ତଥା ଶହେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦିଏ I ପଞ୍ଚକର ଦ୍ୱିତୀୟଦିନ ହେଉଛି ଦ୍ୱାଦଶୀ I ଏହିଦିନ ଉତ୍ତମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନୁଷ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଭୋଜନ କରାଇ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦକୁ ସେବନ କରନ୍ତି I ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର ବିଧିରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଭୋଜନ କରାଇ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସାଦକୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେ ଉତ୍ତମ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି I

ପଞ୍ଚକର ଶେଷ ତିନିଦିନ ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା- ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଣ୍ୟମୟ ତିଥି । ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ ତାର ପୂର୍ବ ଚାରିଦିନକୁ ମିଶାଇ ପାଞ୍ଚ ଦିନକୁ ପଞ୍ଚୁକ କୁହାଯାଏ ।ଯଥା ପଞ୍ଚକ, ମହାପଞ୍ଚକ, ବକ ପଞ୍ଚକ, ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ ଓ ରାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାI ଏହି ପାଞ୍ଚଦିନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁ ଆମିଷ ପରିହାର କରି ଶୁଦ୍ଧ, ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି I

Thursday, October 1, 2020

● ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୀତି ●

ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୀତି 
                ✍ ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ 

1869ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ଦୁଇ ତାରିଖରେ ରେ 
ଗୁଜୁରାଟ ପୋର ବନ୍ଦରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ।
 ପ୍ରକୃତ ନାମ ଥିଲା ମୋହନ ଦାସ । ପିତା - କରମ ଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ମାତା - ପୁତୁଲ ବାଈଙ୍କ କୋଳ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ସେ ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଭାବେ ସେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଓକିଲ ଥିଲେ ।

           ଭାରତୀୟ ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ପାଶ୍ଚାତ ଜନମାନସ ହତାଦର କରୁଥିବାର  ସେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଥିଲେ । ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ ଶିକାର ହୋଇ ସେ ବାରମ୍ବାର ହୀନିମାନ ହେଇଥିଲେ ନିଜ ଜୀବନରେ ଏବଂ ତାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ବି କରୁଥିଲେ ।

                 ଅନେକ ଘାତ-ପ୍ରତିଘାତ ଅତିକ୍ରମ  କରିବା ପରେ ସେ, ବୁଝିଥିଲେ ଗୋରା ବେପାରୀଙ୍କର ଚକ୍ରାନ୍ତରେ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତର ଭାରତୀୟ 
ଶିକ୍ଷାନୀତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିତ । ସେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷାନୀତିକୁ କେବଳ 
ଗୋରା ବେପାରୀଙ୍କ କିଛିଟା କିରାଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ । ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ଅଭାବ ଗାନ୍ଧୀ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିପାରିଥିଲେ । 

                   ଇଂରେଜ ମାନଙ୍କର ଚାଟୁକାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଲାଗିପଡିଥିଲେ ସେ । 
ବାରମ୍ବାର ଅପମାନିତ ହତାଦର ହେବା ପରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବୁଝି ସାରିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର  ନିରାକରଣ କେବଳ ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାନୀତି ପ୍ରଣୟନରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ପାରିବ ।

       ତେଣୁ ସେ ନିଜ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ କିଛି ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ସେଗୁଡିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଗଲା । ଯଥା -
ପ୍ରାକୃତିକବାଦ, ଆଦର୍ଶବାଦ, ଓ ପ୍ରୟୋଜନବାଦ ।
ପ୍ରାକୃତିକବାଦ ହେଲା , ଯାହାକି ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣର ବିକାଶ ହେବ ।
ଆଦର୍ଶବାଦ ହେଲା , ଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ମାନବର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଲକ୍ଷ ବୋଧ ବିକାଶ କରିବା  ।
ପ୍ରୟୋଜନ ବାଦ ହେଲା , ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ କରିପାରିବ ।        
  
            ଆସନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ୟ  ଓ ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦୁଇଟି ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ , ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ ପାଇଁ ସେ ଅରଟ ଶିକ୍ଷା ବା ଲୁଗାବୁଣା କୌଶଳକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। "କୁଟି ଖାଅ କାଟି ପିନ୍ଧ " ଏ' ଥିଲା ତାଙ୍କ ଆହ୍ବାନ। କୌଶଳ କଳା ସସ୍କୃତି ପ୍ରତି ରୁଚିବର୍ଦ୍ଧନ ବଢେଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଜରୁରୀ । ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଦେବତ୍ୱର ବିକାଶ କରାଇବା । ଏହା ମଧ୍ୟ ଥିଲା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମହାନ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷାନୀତି । 

        ଆଜିର ସ୍ବାଧୀନ ଭାରତ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ସତ କିନ୍ତୁ ଶତ ପ୍ରତିଶତ  ଫଳପ୍ରଦ ହେଇନାହିଁ କାରଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସ୍ବର୍ଶରେ ଆମ ଶିକ୍ଷାନୀତି  ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ।  ଯଦି ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସେଇ ନୀତି ଆଜି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଳିତ ହେଉଥାନ୍ତା ହୁଏତ ଆଜି ବେକାରି ସମସ୍ୟା ନଥାନ୍ତା।  

       ସେ ଯାହାବି ହେଉ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୀତି ଏକ ଆଦର୍ଶ ନୀତି ଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ ସେ "ମହତ ଆତ୍ମା  ମହାତ୍ମା" । 

        ----------×-----------
ବେଗୁନିଆପଡା ବ୍ଳକ୍ ,ତିରିଡ଼ା ,ଗଞ୍ଜାମ । 
   798 425 9080

Friday, August 28, 2020

● ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ●

ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ
- - - - - - - - - - - - - - ✍ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ 

     ଆବାହମାନ କାଳରୁ ଗାଆଁ   ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରର ଗାରିମାମୟ ଅଧ୍ୟାୟ ।  ସାମଗ୍ରିକ ସଂସ୍କୃତିସଂପନ୍ନ ବିବିଧତାରେ ଏକତାର ଆବାହନୀ ମନ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଟିଏ ଥିଲା ଭାରତ  । ଭାରତ ପରାଧୀନତାର ଶିକାର ପରେ ଏହି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରୁ ହିଁ ଉଠିଥିଲା ସ୍ବଧିନତାର ସ୍ବର । ବହୁ ପାଇକ ଏଥିପାଇଁ ବଳୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଧର୍ମ ପରାୟଣ ଓ ଇଶ୍ବର ବିଶ୍ବାସୀ ଭାରତର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା ଭାଗବତ ଘର , ରାଜା ମାନେ ଥିଲେ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରେମୀ । ରାଜ ଦରବାରରେ ବହୁ ପଣ୍ଡିତ ତଥା କବିଙ୍କ କବିତା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲା ସେଥିରେ ସାଧରଣ ଜନଜୀବନଙ୍କ କଥା ପହଞ୍ଚି ପାରୁଥିଲା ଏବଂ ତାହା ସମାଧାନ ହେଉଥିଲା । ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗାଁର ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ଥିଲା । ଭାଇଚାରା ଥିଲା  । ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଆଦର ଥିଲା। 

         ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନ ବହୁମାତ୍ରାରେ ଉନ୍ନତ ଓ ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଶିତ ହୋଇପାରିଛି ବୋଲି ଶାସକ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବାସ୍ତବତା ନାହିଁ  l ପ୍ରାକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ l କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛି ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରା । ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସ୍ବର୍ଶରେ ଗ୍ରାମୀଣ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ  । କୂଳ ବେଉସା ଧିରେ ଧିରେ ହଜୁଛି । ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନପତ୍ର ପାଇଁ  ବର୍ତ୍ତମାନ ଅର୍ଥ କାରବାର ହେଉଛି  । କୃଷକ ପ୍ରତି ଅବହେଳା ଏବେ ଚରମ ସୀମାକୁ ଗଲାଣି । ଲକ୍ଷ୍ୟାଧିକ ଟଙ୍କାର ବୈଷୟିକ ଉପକରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚାଷି ବୋଲାଉଚି  । ଭାଗଚାଷି ତାର ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରାପ୍ୟ ପାଇ ପାରୁନି । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳକୁ ଗମନାଗମନ ସୁବିଧା ଏବେବି ଅପହଞ୍ଚ । ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଚାଲିଛି ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଭାରତ ଏକ ଗ୍ରାମବହୁଳ ଦେଶ l ଗ୍ରାମ ସମୂହର ବିକାଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଦେଶର ବିକାଶ।ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାରତର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ  କେବଳ ହଟିଚି  ସେଦିନରେ  ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଓ କୁସଂସ୍କାର । ଶୋଷଣର ଭୟାବହତା ଆଜିବି ଜୀବିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନରେ ।
        
      ଅଧିକନ୍ତୁ ସ୍ୱାଧୀନତ୍ତୋର ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଶିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ନୁହେଁ l କୃଷି, ଶିକ୍ଷା,ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ,ଗମନାଗମନ,  ପରିବହନ, ସୂଚନା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା  ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଶାନୁରୂପ ଉନ୍ନତ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ  l ସ୍ୱାଧୀନତା  ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସ୍ବରାଜ ଆଜି ସ୍ୱପ୍ନାତୀତ l 

    ଅତଏବ ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ସଂସ୍କୃତିର ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ଲାଗିଛି l ଦେଶର ବିଭାଜନ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ମଧ୍ୟ ବିଭାଜନ ହେଇଛି । ସିଂହଭୂମୀ, ଖରସୁଆଁ, ଷଢେଇକଳା ଆଜି ବିଛିନ୍ନ ଓଡିଶାରୁ  । ଆଧୁନିକ ସଭ୍ୟତା ସହରାଭିମୁଖୀ । ସ୍ବାଭିମାନ ଆଜି ବନ୍ଧା ପଡିଯାଉଛି   ଶାସକର ମଦମାଂସ ଆସରରେ ଯାହାକି ପୂର୍ବେ ନଥିଲା । 

   ସର୍ବୋପରି ସ୍ବାଧୀନତା ଆମେ ପାଇଚେ କିନ୍ତୁ  ହରେଇ ଚାଲିଛେ ଆମ ସଂସ୍କାର ,ସଂସ୍କୃତି , ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ । ବେଳୁ ଯତ୍ନବାନ ନହେଲେ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ଜନ୍ମଭୂମି ଗ୍ରାମ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର କରାଗାରରେ ପୁଣି ପରାଧିନତା ବରଣ କରିବ  । 
      -------×------- 
ବେଗୁନିଆପଡା ବ୍ଳକ୍, ତିରିଡ଼ା , ଗଞ୍ଜାମ ।
    7984259080

Tuesday, August 11, 2020

● ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ବାଧୀନତା ●

✍ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ ,ଗଞ୍ଜାମ 
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ଆମ ଦେଶର ତଥା ରାଜ୍ୟର ଜାତୀୟ ଜୀବନରେ ସମାଜସଂସ୍କାର, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ, ନାରୀଶିକ୍ଷା, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ, ସ୍ବାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ , ଗୋରକ୍ଷା, ଧର୍ମସଂସ୍କାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି ସାହିତ୍ୟ । ସେହିପରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଆମକୁ ତଥା ବିଶ୍ବକୁ କାଳେ କାଳେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଆସିଛି । ଏପରିକି ସାହିତ୍ୟ ମୃତବ୍ୟକ୍ତିର ଦେହରେ ସ୍ପନ୍ଦନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ସେହିପରି ଆମେରିକାରେ କ୍ରୀତଦାସ ପ୍ରଥା , ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ  ସାହିତ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଛି ।

                  ଜାତୀୟ କବି ବିରୋକିଶୋର , ଉତ୍କଳମଣି ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ , ମଧୁବାବୁ, ବିନୋଦ କାନୁନଗୋ ନାରୀକବି କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତଙ୍କ  ରଚନାବଳୀ ଜାତୀୟ ଜୀବନକୁ ପ୍ରରୋଚିତ କରିଥିଲା। ଏବଂ ସେ ସମୟର ସାହିତ୍ୟ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ଆଗକୁ ନେଇଥିଲା। ସାହିତ୍ୟ ହିଁ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆତ୍ମିକ ବଳ ଜିତିବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଆଉ ଏକ ପ୍ରମାଣ ସିଦ୍ଧ ଲେଖିକା ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରତିଭା ରାୟ  ‌। ପ୍ରତିଭା କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ନୁହେଁ, ସାରା ଭାରତର ଲେଖିକା। ପ୍ରତିଭାଙ୍କ ଦ୍ରୌପଦୀ ସାରା ଭାରତର ଦ୍ରୌପଦୀ। ପ୍ରତିଭା  ହିନ୍ଦୀ, ତେଲଗୁ, ମରାଠୀ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ଲେଖିକା ଭାବେ ପରିଚିତା ହୋଇଛନ୍ତି। ସମାଜର ଅସଙ୍ଗତି, ପୀଡ଼ା ସହ ଆଦିବାସୀ, ଦଳିତ, ଅବହେଳିତ, ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧା, ପିଲା ଆଦି ସମସ୍ତଙ୍କର ଲେଖିକା ହୋଇଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପ୍ରତିଭାଙ୍କ ଲେଖନୀ ସଦା ତତ୍ପର ଥିଲା । 

         ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ  ଅହିଂସା ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା ସତ କିନ୍ତୁ  ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇଥିଲା ସାହିତ୍ୟ । ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ଥିଲା ସାହିତ୍ୟ  । ଜନ ଜାଗରଣ ପାଇଁ କବିର କଲମ ହେଇଥିଲା ଶାଣିତ ଖଡ୍ଗଠୁ  ଆହୁରି ଶାଣିତ । ବୈପ୍ଳବର ଏକ ଶକ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା ସାହିତ୍ୟ । 
  ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଆହ୍ବାନ ରୁ ପଦେ :-     
             ଜାତୀୟତା ସ୍ରୋତ ହେଉ ପ୍ଳାବିତ
                  ଉଠୁ କୋଟି କଣ୍ଠୁ ଜାତୀୟ ଗୀତ  ।।
                               --‐-------------
   ଅରି ଫେରି ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ ସରି ନାହିଁ
      ଆସ ମୋ ଶିବିରେ ଆସ ଭାଇ !
     ହିମାଳୟ ଶିରେ ଶବଦ ଶୁଭଇ ,
       ଡର ନାହିଁ ଆଉ ଡେରି ନାହିଁ।
                   *** *** ***
    ଅରି ଫେରି ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧ ସରି ନାହିଁ,
      ଜଡ଼ ଚେତନାର ବଳ କଷାକଷି
       ଅସ୍ତ୍ର ଜବତ ରଣ ଏହି,
     ତରଙ୍ଗ ଏହାର ରୋଧିବ କିଏ ସେ
       ଯୁଗ ଯୁଗାନ୍ତର ଯିବ ବହି।
     ✍( ଜାତୀୟ କବି ବିରୋକିଶୋର ) ।

                       ଭାରତବର୍ଷର ମୁକ୍ତିସଂଗ୍ରାମରେ ବହୁ ରାଜନୀତିକ ମତବାଦ, ଚିନ୍ତନ ଓ ପ୍ରଚାରପତ୍ର ଯେତେ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ହୋଇ ନ ପାରିଛି, ଜଣେ ଜଣେ ଜାତୀୟକବି ତାଙ୍କ ଉନ୍ମାଦନାମୟ ସଙ୍ଗୀତର ଛନ୍ଦ ଓ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗରେ ତାହା ସାଧନ କରିପାରିଛନ୍ତି । ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କାଳରେ ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ, ଅହିଂସ୍ର ସମରକୁ ଚିର ଜାଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ କରି ରଖିବାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟର ଜାତୀୟକବି ବୀରକିଶୋର ଦାସ ଅନନ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟତମ ।

             ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତିକୁ ଭିତ୍ତିକରି କବି ଯେଉଁ ସବୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଲେଖିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ସଂଗ୍ରାମୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା ଅଧିକ ଉତ୍ସାହ ଓ ନୂତନ ଉଦ୍ଦୀପନା, ସଂଗ୍ରାମର ଧାରାରେ ବିବଶ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇପଡୁଥିବା ବେଳେ ଭରି ଦେଉଥିଲା ନୂତନ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ।

        ସ୍ବାଧୀନତା ରେ ସାହିତ୍ୟ ଥିଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ  ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର  । ଏଣୁ ସାହିତ୍ୟ ବିନା ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇଥାନ୍ତା କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ  । 
                     ---------××---------
http://sammarpana.blogspot.com

ଦେଶ ନାସ୍ତି ମହୀତଳେ

ଦେଶ ନାସ୍ତି ମହୀତଳେ ତୁଙ୍ଗ-ଶିଖରୀ, କୁଞ୍ଜ-କାନନ, ପୁଣ୍ୟ-ଜଳଧି ର ତ୍ରିବେଣୀ ସଂଗମ ଆମ ଉତ୍କଳ l ପୂତ ପୟୋନିଧି ର ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ସ ରେ ପ୍ରତିଧୂଳି କଣା...