ହନୁମାନଙ୍କ ରାମାୟଣ
==============
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ଲେଖିସାରି 'ରାମାୟଣ'
ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଲେ ସେ ପୁଣ
ପଢିସାରି ନାରଦ ତ ରଖିଲେ ମନ୍ତବ୍ୟ:
"ଭଲ, କିନ୍ତୁ ବେଶୀ ଭଲ 'ମାରୁତି'ଙ୍କ କାବ୍ୟ" ll
ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବାଲ୍ମୀକି ଚକିତ
ହନୁମାନ ଲେଖିଛନ୍ତି ରାମାୟଣ, ସତ?
ସ୍ଥିର କଲେ: ମାରୁତିଙ୍କୁ ଭେଟିବେ ସତ୍ୱର
ଜାଣିବେ ତାଙ୍କର ଲେଖା କେତେ ମନୋହର ll
କଦଳୀ ବଣରେ ହନୁମାନ ଧ୍ୟାନରତ
ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକି ସେଠି ପହଞ୍ଚିଗଲେ ତ
ଧ୍ୟାନ ବଳେ ଜାଣିପାରି ଋଷି ଆଗମନ
ଖୋଲିଲେ ନୟନ ରାମଭକ୍ତ ହନୁମାନ ll
ଅଧୈର୍ଯ୍ୟ ବାଲ୍ମୀକି କଲେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ
ତମ ରାମାୟଣ ପଢି ମନ ହେବ ବୋଧ
ଦିଆଗଲା ତାଙ୍କୁ ସାତଟି କଦଳୀ ପତ୍ର
ହନୁମାନ ରଚିତ ରାମାୟଣ ଏକତ୍ର ll
ଆମୂଳଚୂଳ ପଢି ବାଲ୍ମୀକି ହେଲେ ପ୍ରୀତ
ଭାଷା ଶୈଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ହେଲେ ଅଭିଭୂତ
ଆମାନିଆ ଲୋତକ ତାଙ୍କ ପଡିଲା ଝରି
ଏହା ଦେଖି ହନୁମାନ ଗଲେ କ୍ଷଣେ ଡରି ll
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲେଖା କଣ ଏତେ ନିକୃଷ୍ଟ
ଆପଣଙ୍କ କ୍ରନ୍ଦନରେ ମନ ହୁଏ କଷ୍ଟ
ଦୟାକରି ଭୁଲ ତ୍ରୁଟି ଦିଅନ୍ତୁ ବୁଝାଇ
ସଂଶୋଧନ କରିବି ମୁଁ, ମୋ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ll
ଲୁହ ଭିଜା ନୟନରେ କହନ୍ତି ବାଲ୍ମୀକି
ସାତଟି କଦଳୀ ପତ୍ରେ ମନ ଯାଏ ଲାଖି
ଏତେ ବଡ଼ କାବ୍ୟ ଲେଖି, ମୋଟା ମୋର ପୋଥି
ସାତପତ୍ରୀ ରାମାୟଣ ବହୁମୂଲ୍ୟ ନଥି ll
ଏବେ ଶୁଣ ମୋ ଅଶ୍ରୁର ପ୍ରକୃତ କାରଣ
ତମ ଲେଖା ପଢି, ବାଲ୍ମୀକି ତ ଅକାରଣ
କେହି ପଢ଼ିବେନି ଆଉ ମୋର ରାମାୟଣ
ଅଲୋଡ଼ା ହୋଇ ମୁଁ ନିଶ୍ଚେ ବରିବି ମରଣ ll
ସବୁ ଶୁଣି ହନୁମାନ ହେଲେ ବିଚଳିତ
ନିମିଷକେ ସବୁ ଲେଖା ଚିରିଦେଲେ ସେ ତ
କହିଲେ: କରନାହିଁ ଚିନ୍ତା ହେ ମୁନିବର
ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ନାହିଁ ପଟାନ୍ତର ll
ମାରୁତିଙ୍କ କର୍ମ ଦେଖି ବାଲ୍ମୀକି ତ ସ୍ତବ୍ଧ
କାହିଁକି ଏମିତି କଲ, କପି ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ
ମାରୁତି କହନ୍ତି: ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାଲ୍ମୀକି
ତାଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢିବାକୁ ବସିଛନ୍ତି ଟାକି ll
ମୋ ସାତ ପୃଷ୍ଠା ଥିଲା ଖାଲି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ
ସେଇ ମୋର ହୃଦୟର ଏକମାତ୍ର ସାଇଁ
ଶୟନେ ସ୍ବପନେ ଜାଗରଣେ ତାଙ୍କ ଛବି
ଅଙ୍କା ମୋର ହୃଦେ: ଭକ୍ତ ମୁଁ, ନୁହେଁ ତ କଵି! ll
ଲଜ୍ଜିତ ବାଲ୍ମୀକି କଲେ ଆତ୍ମ ନୀରିକ୍ଷଣ
'ପ୍ରଶସ୍ତି-ପ୍ରଶଂସା' ତାଙ୍କ ଲେଖାର କାରଣ
ହୋଇପାରେ 'ରାମଗାଥା' ତାଙ୍କ ରାମାୟଣ
ତଥାପି ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ 'ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଅଭିମାନ' ll
ମାରୁତିଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେମ ଭକ୍ତି
ସେବା ତ୍ୟାଗ ସମର୍ପଣର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି
ରାମାୟଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ଠୁଁ ବି ବଡ଼ ରାମ ନାମ
ଦିନରାତି ଜପୁଥିଲେ ଦିଶେ ସ୍ୱର୍ଗଧାମ ll
ଏହା ଅଲିଖିତ ପ୍ରେମ ଭକ୍ତିର କାହାଣୀ
'ହନୁମାନ-ରାମାୟଣ' କିଏ ଅଛି ଜାଣି?
ବହୁଳ ଆଦୃତ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣ
ରାମ ଜପି ହନୁମାନ ମୁଗ୍ଧ ପ୍ରତି କ୍ଷଣ ll
=========================
✍ ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମହାନ୍ତି