ଆବାହମାନ କାଳରୁ ସାମାଜିକ ଜୀବରେ ଲୋକନୃତ୍ୟ ,ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ଓ ଲୋକବାଦ୍ୟ ସର୍ବଦା ବିଶେଷ ଭୂମିକା ନେଇଆସିଛି । ବିଶେଷକରି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ବ୍ୟସ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଆନନ୍ଦ ଓ କିଛି ସାମାଜିକ ତୃଷ୍ଟି ନିମନ୍ତେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଗ୍ରାମ ଦାଣ୍ଡରେ , କୋଠଘରେ କିମ୍ବା ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ଦାସକାଠୀ , ସଖିନାଟ, ଘୁଡ଼ୁକି, ପାଲା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଲୀଳା ପରିବେଷଣକରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ଆଜିର ସାମାଜିକ ଜୀବରେ କ୍ରମଶ ପ୍ରଭାବ ହୀନ ହୋଇଯାଉଛି।
ଏହା ଦ୍ବାରା ଆମ୍ଭର ବର୍ତ୍ତମାନ ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ଏକ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଆଗାମୀ ବଂଶରମାନେ ଏହାର ସୁପ୍ରଭାବ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ହେଲେ ଆମ୍ଭମାଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ।ସିମୋ ଟି.ଭି. ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ରେ ଆଜିକାଲି ମନୋରଞ୍ଜନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାମାଜିକ ଜୀବରେ ଜୀବନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟର ଅଭାବ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି। ଏଣୁ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଚେତନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଆମର ମୌଳିକ ସଂସ୍କୃତି ଓ କଳାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। #ଗଞ୍ଜାମ_ଜିଲ୍ଲାର ମୌଳିକ ନାଟ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ରୂପେ #ରାଧାପ୍ରେମଲୀଳା ସୁପରିଚିତ ।
#ରାଧା ପ୍ରେମ ଲୀଳା : ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ରୂପକ ନାଟକ "#ରାଧାପ୍ରେମଲୀଳା" ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶାଶ୍ୱପ୍ରେମଲୀଳାକୁ ଆଧାର କରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଚିକିଟି ରାଜପରିବାରରୁ ଏହାର ଜନ୍ମ ।
ରାଧା, ଲଳିତା ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ବେଶ ଯଥା- କାଚରା ବେଶ, ଅଳତା ଲଗାଇବା ବେଶ, ପରିବା ବିକାଳୀ, ସାପୁଆ କେଳା ବେଶ ଇତ୍ୟାଦି ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ। ଊନବିଂଶ ଶାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରଧାନ ନାଟକ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆଠଗଡ଼ ପାଟଣାର ଶ୍ରୀରଘୁନାଥ ରାଜଗୁରୁ ପ୍ରଥମେ ରାଧା ପ୍ରେମଲୀଳା ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ।
ରାଧାପ୍ରେମଲୀଳାକୁ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶାସ୍ତ୍ରୀୟମିଶ୍ରିତ ଲୋକନାଟ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କୁହାଯାଇପାରେ । ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ୨୫ ରୁ ୩୦ ଜଣ ବାଳ କଳାକାର ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏକ ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ କଳା ସହ ଶିଶୁକଳାକାରଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକ ହେତୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ନୃତ୍ୟଦଳ ସଂଖ୍ୟା ୩୦୵୩୫ ରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୦୵୧୨ କୁ ଖସି ଆସିଲାଣି ।
#ରାଧାପ୍ରେମଲୀଳାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପ୍ରାଚୀନ ନୁହେଁ ଏହା ରୀତିଯୁଗିୟ ଏକ ଗୀତି ନୃତ୍ୟ କଳା । #କବିସୂର୍ଯ୍ଯଙ୍କ "କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୁ "ର ପ୍ରଭାବ ଏଥିରେ ସ୍ବଷ୍ଟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ଅଭିନୟ ଧାରା ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥାକୁ ନେଇ ପରିକଳ୍ପିତ ସେମାନଙ୍କର ଶୃଙ୍ଗାରକ୍ରିଡ଼ା ଓ ମାନଭଞ୍ଜନ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପଜୀବ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଲୀଳାଭିନୟର ନାମ " #ରାଧାପ୍ରେମଲୀଳା" ସାର୍ଥକ ମନେହୁଏ । ପରିବେଷଣ ସମୟ ୧୮ ରୁ ୨୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ଓ ପରିବେଷଣରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଯେଉଁ ନିଜସ୍ୱ ପରମ୍ପରା ରହିଛି ତାର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ । #ଅଭିନୟ_କଳାର_ଚାରିଗୋଟି_ବର୍ଗ ( #ଆଙ୍ଗିକ , #ବାଚିକ ,#ସାତ୍ତ୍ଵିକ ଓ #ଆହାର୍ଯ୍ୟ )ର ଏକତ୍ର ସମାବେଶ ଏଥିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚ ସହ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର, ପୋଶାକ ଓ ବେଶଭୂଷାରେ ପାରମ୍ପରିକତା ପରିଲିକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହା ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ଆମୋଦପ୍ରମୋଦ କରେ । ଏଣୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଏହି କଳାର #ପୁନୋରୁଦ୍ଧାର ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।
© ସନ୍ତୋଷ ପଟ୍ଟନାୟକ
No comments:
Post a Comment